00291026 1377 25285 افضلي‌قادي، فرحناز علوم انساني. amp;222176 الهيات و معارف اسلامي بررسي فقهي و حقوقي ماده 1130 قانون مدني, / فرحناز افضلي‌قادي؛ به راهنمائي : محمد موسوي‌بجنوردي 251 صفحه، كتابنامه TH پايان نامه (كارشناسي ارشد) -- دانشگاه قم، دانشكده علوم انساني، 1377. طلاق مبغوضترين حلال خداوند است و با اينكه در اسلام تحريم نشده است ولي با اينحال بسيار مذموم و ناپسند شمرده است و احاديث زيادي وارد شده كه به واسطه امر طلاق، عرش خدا به لرزه در مي‌آيد. ما با اين وجود گاه زندگي خانواده آنچنان دچار تلاطم مي‌شود كه تحمل زندگي بر طرفين يا فرزندان طاقت‌فرسا مي‌گردد و صدماتي كه به واسطه ادامه زندگي بر پيكره خانواده وارد مي‌شود بسيار سهمگين‌تر از لطمات طلاق و جدايي مي‌باشد. در اينجاست كه اسلام ادامه زندگي را تجويز نمي‌كند و از آنجايي كه زنان نسبت به مردان از لطافت روح و ظرفيت بيشتري برخوردارند ممكن است كه با هر طوفاني، مهار اداره زندگي را از كف رها كنند و تصميم به جدايي بگيرند ولي بعد از فروكش شدن طوفان، پشيمان گردند. از اينرو اسلام امر طلاق را به دست مردان سپرده است . از سوي ديگر اگر زن از زندگي دلسرد شود مرد مي‌تواند با تدابير خود او را به محيط خانواده برگرداند اما اگر دلسردي و بي‌ميلي از جانب مرد باشد ولو آنكه زن بخواهد به زور مرد را مجبور به زندگي كند اما اين زندگي بقائي نخواهد داشت . دختر و پسري كه با برقراري عقد پيمان ازدواج قدم در زندگي جديدي نهاده‌اند اگر با هر مناسبتي سخن از حق و حقوق و اعمال قانون به ميان آورند، صفا و صميميت و يكرنگي از محيط خانه رخت بر مي‌بندد. چرا كه بسياري از مشكلات زناشويي از طريق رعايت اخلاق اسلامي و گذشت و بردباري طرفين حل مي‌شود. ولي چه بسا پيش كشيدن قانون و دادگاه و زور، مشكل را از آنچه هست حادتر كند. اما شايسته است كه زوجين با اصول زندگي و حق و حقوق يكديگر آشنا باشند تا با رعايت آن از بروز هرگونه اصطكاك و برخورد ناهنجار جلوگيري به عمل آورند و محيط خانواده از عطر دل‌انگيز صفا و صميميت آكنده شود. حقوق و تكاليفي كه به واسطه عقد ازدواج بوجود مي‌آيد بر دو قسم مي‌باشد يكسري مشترك بين زوجين و يكسري مختص هر يك . و در صورت تخلف و سرپيچي هر يك از دو طرف از انجام وظايف خود، نشوز تحقق مي‌يابد. در صورتيكه زن ناشزه شود، حق نفقه او ساقط خواهد شد. و در صورتيكه مرد ناشز شود و با نصيحت و سرزنش به وظايف خود عمل ننمايد زن مي‌تواند به حاكم شرع مراجعه كند و حاكم او را ملزم به اداي وظايف نمايد و در صورتيكه باز هم خودداري كند حاكم مي‌تواند زن را طلاق دهد و علاوه بر آن، بعضي از فقها هستند كه مرد بايد تعريز هم بشود. طلاق يكسري اركاني دارد از جمله: مطلق (طلاق دهنده)، مطلقه (طلاق داده شده)، دو شاهد عادل، صيغه طلاق. كه هر كدام از اين اركان خود نيز به طور جداگانه شرايطي را مي‌طلبند. مثلا از جمله شرايط مطلق اين است كه مرد عاقل، بالغ، قاصد و... باشد و از شرايط مطلقه آنكه در طهر بدون مواقعه باشد، حامله نباشد و... طلاق از سه طريق ممكن است صورت گيرد. به عبارتي مي‌توان گفت كه موجبات انحلال نكاح دائم بر سه قسم است : 1) گاه طلاق با واسطه درخواست مرد صورت مي‌گيرد. 2) گاه با توافق زوجين 3) و گاه با درخواست زن كه مورد آخر، محور عمده بحث مي‌باشد. به اين صورت كه اگر مردي سبب شود كه همسرش در زندگي دچار عسر و حرج شود زن با مراجعه به دادگاه مي‌تواند درخواست طلاق كند و حاكم شرع مي‌تواند بعد از بررسي همه جوانب و طي مراحل لازم با استناد به قاعده لاضرر و لاحرج، حكم به جدايي زوجين دهد. چرا كه خداوند متعال فرموده است كه من در اسلام حكم حرجي تشريع نكرده‌ام و اگر حكمي ضرري يا حرجي بود در اسلام مشروع نخواهد بود. لذا حكم انحصار طلاق در دست مردان كه توسط خداوند متعادل مشروع دانسته شده اگر با ضرر و حرج زوجه همراه شود ديگر مشروع نخواهد بود. و وقتي كه انحصار طلاق از دست مرد خارج شود اين نتيجه گرفته مي‌شود كه افراد ديگري غير از زوج هم مي‌توانند زوجه را مطلقه سازند و اينگونه نيست كه زنان جامعه ما، با وجود ازدواج ناموفق ناچار باشند كه تا آخر عمر بسوزند و بسازند و اينگونه نيست كه مردان ظالم قدرت داشته باشند كه زنان مظلوم خود را زير بار ستم تا آخر عمر نگه دارند و آنها را رها نكنند. چكيده به زبان فارسي، انگليسي زوجيت / عسر / حرج / حاكم شرع / طلاق / قاعده لاضرر / قاعده لاحرج Matrimony / Loss / Affliction / Islamic judge / Divorce / No loss rule / No affliction rule موسوي‌بجنوردي، محمد, ار دانشگاه قم ، دانشكده علوم انساني دانشگاه قم ، دانشكده علوم انساني