00059364 1377 21655 فرهادي، علي‌اصغر كشاورزي. amp;00583019 ماشين‌آلات كشاورزي ارزيابي تاثير عمليات آبخيزداري بر رسوبگذاري و عمر مفيد سد اكباتان, / علي‌اصغر فرهادي؛ به راهنمايي: جمال محمدولي‌ساماني. ضمائم + 166 صفحه، جدول، نمودار، نقشه، كتابنامه TH پايان نامه (كارشناسي ارشد) -- دانشگاه تربيت مدرس، 1377 يكي از مسائل و مشكلاتي كه تاسيسات آبي را متاثر ساخته و عمر مفيد سدها را كاهش مي‌دهد، رسوبگذاري در مخازن است كه پديده‌اي اجتناب‌ناپذير مي‌باشد. دو نوع اقدام جهت كنترل رسوبگذاري در مخزن قابل طرح مي‌باشد. -1 مديريت رسوب در مخزن -2 مديريت رسوب در حوزه آبخيز سد (عمليات آبخيزداري) كه اقدام اول به عنوان درمان و دومي به عنوان پيشگيري از اين معضل مي‌باشد. يكي از مسايل مهم در رسوبگذاري مخزن، نحوه توزيع رسوب در مخزن مي‌باشد. از آنجا كه تعيين نحوه توزيع رسوب در مزخن با استفاده از مطالعات رسوب‌سنجي، مشكل و هزينه‌بر است ، لذا ارائه روش رياضي يا تجربي جهت برآورد نحوه توزيع رسوب در مخزن با دقت قابل قبول از سوي مسئولين ذيربط به خوبي مورد توجه قرار مي‌گيرد. در اين راستا در اين طرح سعي شده تا روش تجربي كاهش سطح با استفاده از اطلاعات حاصل از رسوب‌سنجي انجام شده در مورد واسنجي (كاليبره) گردد تا كاربرد اين روش در مورد مخازن سدهاي ديگر نيز قابل توصيه باشد. در اين تحقيق، سد اكباتان همدان كه سدي از نوع بتني و پايه‌دار است و مساحت حوزه آبخيز منتهي به آن 221/55 كيلومترمربع است انتخاب شده است . اين سد از سال 1342 مورد بهره‌برداري قرار گرفته است . روش تجربي كاهش سطح در يك برنامه كامپيوتري جهت تخمين نحوهء توزيع رسوب در مخزن معرفي و به كار گرفته شده است . نتايج حاصل از كاربرد اين روش با مقادير واقعي حاصل از 3 مورد رسوب‌سنجي در مخزن سد اكباتان در سالهاي 1363 و 1369 و 1374 مقايسه و بدين وسيله اين مدل واسنجي شده است . اهداف ديگري كه در اين تحقيق مدنظر بوده، ارزيابي عمليات آبخيزداري انجام شده در حوزه آبخيز سد مذكور مي‌باشد. با بررسي منابع موجود در اين زمينه مشخص مي‌شود كه دوره بهره‌برداري از اين سد را مي‌توان به دو بخش تقسيم نمود، دوره قبل از انجام عمليات آبخيزداري و بعد از آن. سال 1363 به عنوان مبناي اين تقسيم‌بندي در نظر گرفته شده، لذا با استفاده از آمار دبي - دبي رسوب موجود از 1344 تا 1374 و با استفاده از روشهاي هيدرولوژيكي، متوسط بار رسوبي ورودي به مخزن در طي اين دو دوره به طور مجزا محاسبه شده و نتايج آن در نمودارهايي ارائه شده كه به وضوح بهبود وضعيت پس از انجام عمليات آبخيزداري را نشان مي‌دهد. همچنين از همين آمار تفكيك شده جهت تخمين توزيع رسوب در مخزن استفاده شده كه نتايج حاصل از روش تجربي كاهش سطح به مقادير واقعي حاصل از رسوب‌سنجي بسيار نزديك است . با توجه به نتايج به دست آمده مي‌توان روش تجربي كاهش سطح را جهت استفاده در ساير مخازن با درجه اطمينان خوبي توصيه نمود مشروط به اين كه اطلاعات مورد نياز اين روش با دقت و وسواس خاصي تهيه و محاسبه شده باشند. در ضمن نتيجه ديگري كه از اين تحقيق حاصل شده اين است كه عمليات آبخيزداري به عنوان روشي جهت كاهش و پيشگيري از ورود رسوب به مخزن تاثير مثبت داشته است . رسوبگذاري / عمر مفيد / روش تجربي / كاهش سطح / آبخيزداري / سد / مخزن Sedimentation / Service life / Experimental method / Area reduction / Watershed / Dam / Reservoir محمدولي‌ساماني، جمال, استاد راهنما دانشگاه تربيت مدرس, دانشكده كشاورزي دانشگاه تربيت مدرس, دانشكده كشاورزي